Seeing - Jose Saramago

Έσιει μέρες που θέλω να γράψω κάτι για τούτον το βιβλίο, που την ημέρα που το ετέλειωσα. Αλλά έτο δουλειές. Έθελα τζιόλις να το σκεφτώ, να το αφήκω να σινκ ιν που λεν τζι οι εγγλέζοι (έχουν καμιά φορά πετυχημένες φράσεις τζαι τούτοι).

Εν πουτζείνα τα βιβλία. Που εν τα ξεπετάς ρε παιδί μου. Θέλουν το χρόνο τους. Ψιλοδιστάζω να ξεκινήσω άλλον. Όπως τζαι με το προηγούμενο του Saramago που εθκιάβασα. Εν τέλει ο Saramago εξελίσσεται σε μεγάλη αγάπη. Θκυό εθκιάβασα δηλαδής, αλλά ήταν έρωτας που την πρώτη σελίδα που λένε. Ξέρεις, τζείνον το συναίσθημα που θέλεις να θκιεβάσεις ότι έγραψεν. Τέλος.

Εν είμαι σίουρη πόθθεν να ξεκινήσω. Υποθέτω για να σας πω για το Seeing πρέπει να σας πω για το Blindness, που εν θυμούμαι αν έγραψα πόστ τότε που το εθκιάβασα. Τέλοσπάντων, ούλλα εξεκινήσαν στη Λέβεν μια μέρα που είσιεν ένα φεστιβάλ χορού στην πλατεία τζαι επίαμεν τζαι είδαμεν μια πολωνέζικη ομάδα χορού που ελάλεν το πρόγραμμαν ερμηνεύσαν μέσα που την παράστασή τους το βιβλίο του Saramago, Blindness. (Ξέρω τι εννά μου πείτε, είσιεν τζαι μεγάλη χολυγουντιανή ταινία, αλλά ναι είμαι μερικές φορές αχάπαρη. Που να συνδέσω πράματα?)

Τέλοσπάντων, η παράσταση ήταν τόσον συγκλονιστική, που την επόμενη μέρα επαράγγειλα το βιβλίο να το θκιαβάσω. Το Blindness, λοιπόν, για όσους δεν το ξέρουν ήδη σκιαγραφεί μια κοινωνία αντιμέτωπη με μια κρίση, μιαν επιδημία ανεξήγητης τύφλωσης. Τζαι η τύφλωση που εξαπλώνεται έννεν μόνον κυριολεκτική τύφλωση. Εν έναν που τζείνα τα βιβλία που σου δείχνουν τον άνθρωπο στα πρόθυρα. Τον άνθρωπο του ενστίκτου, τζείνην την ευάλωτη, αλλά τζαι άγρια ζωώδη φύση μας. Τούτο το πρώτο βιβλίο εντυπωσίασεν με. Ο τρόπος γραφής, ο τόσον καινούργιος (όσοι εθκιαβάσετε ξέρετε ότι έννεν τζαι το πιο εύκολον πράμαν), αλλά τζαι η πολυ-επίπεδη προσέγγιση του θέματος. Είσιεν πολλά έντονον κοινωνικόν, τζαι πολιτικόν κομμάτιν το Blindness, παράλληλα με το ατομικό τζαι τζείνες τες διεργασίες τες προσωπικές του κάθε πλασμάτου. Είσιεν πολλά κομμάθκια που αγγίζουν το πως δομούνται τα πολιτικά συστήματα μέσα στες κοινωνίες, τη χρήση τζαι κατάχρηση εξουσίας κλπ.

Αλλά τζιαμέ που το πράμαν γίνεται άκρως πολιτικό εν στο σίκουελ βιβλίο, το Seeing, όπου βλέπουμεν την ίδια κοινωνία μερικά χρόνια μετά να έρκεται αντιμέτωπη με μιαν άλλην κρίση, κατά κάποιον τρόπον ακριβώς αντίθετη. Όλα ξεκινούν με εκλογές, όι σημαντικές στυλ προεδρικές, απλές δημοτικές εκλογές (εν τζαι επίκαιρο το θέμα). Στες οποίες ο λαός ξαφνικά βλέπει πιο καθαρά από ποτέ εννά μπορούσεν κάποιος να πει τζαι σύρνει λευκό. Εσκέφτηκες ποττέ τι θα εσυνέβαινεν αν η μεγάλη πλειοψηφία επίεννεν στες εκλογές τζαι έσυρνεν λευκό; Ακριβώς τούτον εν το θέμα του βιβλίου που ονομάζεται Seeing. Το πως μια σύγχρονη δυτική "δημοκρατία" ξεγυμνώνεται. Το πως το σύστημα αντιδρά σε μιαν πρωτοφανή απώλεια νομιμοποίησης της εξουσίας του, τι γίνεται όταν τζείνη η βιτρίνα πέφτει. Τζαι έννεν έκπληξη, το σύστημα μπροστά στην κρίση ξιάννει τζαι την δημοκρατικότητα, ξιάννει τα ούλλα. Με τον ίδιο τρόπο που εχάθηκεν η αξιοπρέπεια, η ανθρωπιά αν μπορούμεν να πούμεν στην προηγούμενη κρίση, τζείνη της τύφλωσης. Τζαι όπως πάνω κάτω γίνεται στην πραγματικότητα, που επίεν περίπατον η δημοκρατικότητα που τότες που εξεκίνησεν η κρίση στες γειτονιές μας. Μάλλον η αίσθηση δημοκρατικότητας, γιατί πραγματική δημοκρατία εν μπορείς να πεις ότι είχαμεν για να χάσουμεν.

Τέλοσπάντων, όι ενόψει εκλογών αλλά γενικότερα συστήνω ανεπιφύλακτα το βιβλίο (καλλύττερα θκιαβάστε το Blindness πρώτα γιατί εννά βοηθήσει στην κατανόηση).        

ΥΓ: ένα πολλά ενδιαφέρον θέμα που θίγεται στο βιβλίο του Saramago εν τζαι το πως το σύστημα χρησιμοποιεί τα μέσα ενημέρωσης για να ελέγξει τον κόσμο.
ΥΓ2: εννά επανέλθω με παραπάνω Saramago γιατί υπολογίζω να πάω σε μια συζήτηση στη βιβλιοθήκη για το Blindness που βδομάδας. Προς το παρόν αφήνω σας με ένα κομματούιν που το Seeing:

"The most common occurrence in this world of ours is to come across men and women mature in years and ripe in prosperity who, at eighteen were not just beaming beacons of style, but also, and perhaps above all, bold revolutionaries determined to bring down the system supported by their parents and to replace it, at last, with a fraternal paradise, but who are now equally firmly attached to convictions and practices which, having warmed up and flexed their muscles on any of the many available versions of moderate conservatism, become, in time, pure egotism of the most obscene and reactionary kind. Put less respectfully, these men and these women, standing before the mirror of their life, spit every day in the face of what they were with the sputum of what they are."

άτε τζι ακόμα έναν τελευταίο, πάλε επίκαιρο. Ρισπεκτ Σαραμαγο ρισπετ.

Musicophilia

Ετέλειωσα προχτές (μετά που κάτι μήνες που το παιδεύκω εν η αλήθκεια) τούτον το βιβλίον του Oliver Sacks, ενός νευρολόγου που γράφει τες ιστορίες των ασθενών του. Ίσως να τον ξέρετε που την ταινία "Αwakenings" που εν βασισμένη στο πιο γνωστόν του βιβλίο. Οι ψυχ που εκάμαν νευροψυχολογία στο ΠανΚυ σίουρα ξέρουν τον που το "The man who mistook his wife for a hat".

Ο Sacks στα βιβλία του περιγράφει προβλήματα που πηγάζουν που βλάβες σε διάφορες περιοχές του εγκεφάλου τζαι διαταραχές σχετικά παράξενες, πχ. προσωπαγνωσία, που για κάτι φοιτητές ψυχολογίας εν  ενθουσιασμός φουλ. Για τους υπόλοιπους δεν ξέρω. Σε τούτον το βιβλίο ο Sacks εσύναξεν ούλλα τζείνα τα προβλήματα, ούλλα τζείνα τα σύνδρομα που μπορεί να σχετίζουνται με μουσική, που αμουσία τζαι δυσκινησία ως μουσικές παραισθήσεις, αλλά τζαι εντυπωσιακές μουσικές δεξιότητες που εμφανίζουνται ξαφνικά ή που παραμένουν ανέπαφες ακόμα τζαι μετά που αμνησίαν. Ίσως το πιο βατό τζαι πιο ενδιαφέρον βιβλίο του για μη ψυχολόγους (τζαι το πιο πασιύν από όσα έχω διαβάσει).

Θκιαβάζοντας τούτον το βιβλίο συνειδητοποιεί κανείς πόσον ουσιαστικόν πράμαν ένι για τες ζωές μας η μουσική, ο ρυθμός. Πόση δύναμη μπορεί να έσιει η μουσική, να ξυπνά δεξιότητες που εχαθήκαν, να αντιστέκεται τη φθορά του χρόνου τζαι να μας γεννά συναισθήματα. Πόσον κεντρική ένι στες ζωές μας τζι ας μεν το συνειδητοποιούμεν.

Εθύμησεν μου τούτον το βιβλίο τη γιαγιά μου (εν ξέρω αν σας είπα ποττέ τούτην την ιστορία). Η γιαγιά μου που λέτε, που τη μερκάν της Μητέρας, είσιεν τα τελευταία 1-2 χρόνια της ζωής της Αλτζχάιμερς, το οποίο ήρτεν αργά αλλά επροχώρησεν γλήορα. Τους τελευταίους της μήνες η γιαγια δεν επικοινωνούσεν με το περιβάλλον, δεν μπορούσε να αναγνωρίσει κανέναν μας όταν την επισκεφτούμασταν, τζαι μνήμην άστα να πάνε. εθθυμάτουν άσχετα πράματα μεταξύν τους, εν αθθυμάτουν τι έφαεν. Τζαι εμίλαν πολλά λλίον προς το τέλος. Με το ζόριν καμιάν λέξην.

Ως τζείνην την ημέραν που επία να τη δω. Εν ξέρω πως ήρτεν η κουβέντα στον Άη Γιώρκην, ίσως να ήταν η μέρα του, εν αθθυμούμαι. Αλλά είπεν μου "Να σου πω το τραούδιν του Αη Γιώρκη?" τζαι είπεν το ούλλον σαν το νερό. Τζαι ήταν πολλύν τζαι δύσκολον. Τζαι αθθυμάτουν το ούλλον. Που τότες όποτε επίεννα ελάλουν της "Πε το τραούδιν του Αη Γιώρκη γιαγιά" τζαι ελάλεν το, ούλλον, μόνο σε μένα. Εν το ελάλεν σε κανέναν άλλον.

Εσκέφτουμουν τότε πόσον εντυπωσιακόν πράμαν εν ο νους. Που μιαν ζωήν 85 χρόνων η γιαγιά επέλεξεν τούτον το τραούδιν να μείνει στη μνήμην της, ακόμα τζαι σε τζείνη τη φάση που δεν θυμάτουν τα ονόματα των παιθκιών της. Η "επιλογή" δεν ήταν τυχαία βέβαια. Το κατεχόμενον χωρκόν της γιαγιάς (που επέθανεν πριν το άνοιγμα των οδοφραγμάτων) έκαμνεν το πιο μεάλον παναύριν της Κύπρου (έτσι λαλεί η μάνα μου δηλαδή) την ημέραν του Αη Γιώρκη. Τζαι το σπίτιν της γιαγιάς τζείνον που δεν εκατάφερεν να ξαναδει ήταν πας τη γωνιά ακριβώς απέναντι που την εκκλησιάν του.

Χρόνια μετά άκουσα το που τη φωνή του Αλκίνοου (ναν καλά όπου τζι αν ένι). Τζαι άμαν την πεθυμώ βάλλω το στο γιουτούμπιν τζαι ακούω το.



Η μουσική (όπως τζαι οι μυρωθκιές, αλλά τούτον εν άλλη ιστορία) έσιει την ιδιότητα να κολλά στες μνήμες μας, να αποτυπώνεται τζαι να αποτυπώνει. Γι'αυτό η μουσική έσιει την ίδιαν δύναμη, είτε μιλούμεν για μουσικές ιδιοφυίες τζαι καλλιτέχνες, είτε μιλούμεν για απλούς άμουσους ανθρώπους που δεν μπορούν να έβρουν τον τόνο. Ωραίο βιβλίο. Συστήνεται ανεπιφύλακτα για τους λάτρεις της μουσικής, της ψυχολογίας ή και των δύο.

The picture of Dorian Gray

Προχτές ετέλειωσα τούτο το βιβλίο που το εγόρασα πριν περίπου ένα χρόνο σε ένα βιβλιοπωλείο στην Ιρλανδία. Μια που εκόψαμεν τες κουβέντες μας με τον Όσκαρ, τον Ουάιλτ τζαι με τον αρφόν του (βασικά τζείνοι εν εμιλούσαν πολλά είπα τα ούλλα εγώ) είπα ας πιάσω κάτι του Όσκαρ να θκιαβάσω μια που και δεν είχα την τιμή παλαιότερα.

Tο βιβλίο που λέτε εκάθετουν στην βιβλιοθήκη για αρκετό καιρό ώσπου τζι άρκεψα να το θκιαβάζω γιαti το Μουσείο της Αθωότητας του Παμούκ ήταν υπερβολικά βαρύ να το κουβαλώ στο τρένο τζαι υπερβολικά βαρετό για να έχω κίνητρο να υποστώ το κουβάλημα. Κάπως έτσι άρκεψα να θκιεβάζω χαλαρά το πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέυ. Χαλαρά στην αρχή, με πάθος προς το τέλος. Κλασσικό, οι πλείστοι ίσως να το έχετε διαβάσει τζαι να μεν σας λαλώ τίποτε καινούργιο, προβλέψιμο ίσως, με ένα άγγιγμα από Φάουστ, εκείνο το στοιχείο του πουλώ τη ψυχή μου για τα νιάτα, ένα άγγιγμα από τη θεατρικότητα του Σεξπηρ, με πολλύν πολλύν κριτική ματιά στην βικτωριανή (αν ήταν η βικτωριανή εποχή). παίζοντας με τις έννοιες της αμαρτίας, της καλοσύνης (έτην πάλε την καλοσύνη), του ηδονισμού, της ομορφιάς, της ματαιοδοξίας. Τζαι εν τέλει της τιμωρίας. Εν λαλεί κάτι πολλά καινούργιο (φαντάζομαι για τον καιρό του πολλά), αλλά σίουρα λαλεί κάτι πολλά ενδιαφέρον.

• 
  Το βιβλίο βρίθει που κομμάθκια που μου εκάμαν πολλύν εντύπωση, που εσταμάτησα

τζαι έκατσα να τα σκεφτώ. Είπα στην αρχή να θκιαλέξω ένα που τούτα, αλλά εκατέληξα να παραθέτω την εισαγωγή του συγγραφέα γιατί το καλό το πράμα που την αρκή φαίνεται.

• "The artist is the creator of beautiful things.

• To reveal art and conceal the artist is art's aim.

• The critic is he who can translate into another manner or a new material his impression of beautiful things.

The highest, as the lowest, form of criticism is a mode of autobiography.


Those who find ugly meanings in beautiful things are corrupt without being charming. This is a fault.


Those who find beautiful meanings in beautiful things are the cultivated. For these there is hope.


They are the elect to whom beautiful things mean only Beauty.

• There is no such thing as a moral or an immoral book. Books are well written, or badly written. That is all.

The nineteenth century dislike of Realism is the rage of Caliban seeing his own face in a glass.


The nineteenth century dislike of Romanticism is the rage of Caliban not seeing his own face in a glass.

The moral life of man forms part of the subject-matter of the artist, but the morality of art consists in the perfect use of an imperfect medium. No artist desires to prove anything. Even things that are true can be proved.

No artist has ethical sympathies. An ethical sympathy in an artist is an unpardonable mannerism of style.

No artist is ever morbid. The artist can express everything.

Thought and language are to the artist instruments of an art.

vice and virtue are to the artist materials for an art.

From the point of view of form, the type of all the arts is the art of the musician. From the point of view of feeling, the actor's craft is the type.

All art is at once surface and symbol.

Those who go beneath the surface do so at their peril.

Those who read the symbol do so at their peril.

It is the spectator, and not life, that art really mirrors.

Diversity of opinion about a work of art shows that the work is new, complex, and vital.

when critics disagree the artist is in accord with himself.

We can forgive a man for making a useful thing as long as he does not admire it. The only excuse for making a useless thing is that one admires it intensely.

All art is quite useless."

OSCAR WILDE

ΥΓ: εψές σε ένα τραπέζι με ένα γεωγράφο, ένα της νομικής τζαι ένα engineer εσυνάφερα ότι εθκιάβασα το Πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέυ, τζαι εντυπωσιάστηκα που το εξέραν το τζαι εθκιαβάσαν το ούλλοι. Μια ακόμα φορά που εσκέφτηκα "εμείς τι σκατά εκάμναμεν στο σχολείο?". Ας πούμεν οι διαφορές στες γενικές γνώσεις είναι αδιανόητες...

Ο κόσμος της σοφίας

Αφήνοντας πίσω τες μιζέριες σας προτείνω τούτον το υπέροχο βιβλίο που εθκιάβασα με μεγάλον ενθουσιασμό. Εν μια πολλά ωραία εισαγωγή στη φιλοσοφία, η οποία παρουσιάζει τους βασικότερους φιλόσοφους, από τους Αρχαίους Έλληνες μέχρι τα πιο σύγχρονα φιλοσοφικά ρεύματα. Μαθήματα φιλοσοφίας με πολλά απλά λόγια, τα βασικά σημεία ουσιαστικά, δοσμένα μέσα που τες περιπέτειες της 15χρονης Σοφίας, που έτσι στα ξαφνικά γίνεται μαθήτρια φιλοσοφίας.
Εν ένα βιβλίο γραμμένο, κομμένο-ραμμένο για έφηβους των 16-17 χρόνων, αλλά μπορεί πάρα πολλά ευχάριστα να το θκιαβάσει οποιοσδήποτε ενήλικας. Εν ιδανικόν για κάποιον που εν έσιει ιδέαν που φιλοσοφία, γιατί κάμνει μιαν μικρήν εισαγωγική στα φιλοσοφικά ερωτήματα, τζαι τες θέσεις κάθε φιλοσόφου, εν μπαίνει σε βάθος, αλλά διά σου μιαν ιδέαν για τον καθένα τζαι το έναυσμα να ψάξεις παραπάνω. Ακόμα τζαι για κάποιον που κατέχει κάτι λλία που φιλοσοφίαν, εν πολλά ευχάριστον τζαι χρήσιμον γιατί έρκεται τζαι συνδέει τη σκέψη κάθε φιλόσοφου, τόσον με τες κοινωνικο-πολιτικές συνθήκες της εποχής του, όσον τζαι με τη σκέψη των προηγούμενων φιλοσόφων.

Τζαι τούτον εν που μου έκαμεν πιο πολλήν εντύπωσην που ούλλα όσα εθκιάβασα στο βιβλίο, έξερα τα άλλωστε που παλιά (ούσα του κλασσικού κοπέλλα με φιλοσοφίαν, αρχαία τζαι λατινικά), το ότι η σκέψη για τα αιώνια προβλήματα του ανθρώπου μέσα στους αιώνες εξελίχθηκεν σταδιακά με τους φιλόσοφους να πιάνουν σκέψεις που εκφράστηκαν στο παρελθόν τζαι να χτίζουν πάνω τους. Τζαι μέσα σε τούτην τη διαδικασίαν, την πορείαν για απάντηση των ερωτημάτων αναπτυχθήκαν οι επιστήμες τζαι τούτα ούλλα που εμείς θεωρούμεν δεδομένα. Η σύνδεση της σκέψης στες διάφορες εποχές εν ξεκάθαρη τζαι πολλά απλή στο βιβλίο.

Είχα ξεχάσει πόσο γοητευτικός εν ο κόσμος της φιλοσοφίας τζαι πόσον συγκλονιστικά εν τα ερωτήματα, τούτα τα ερωτήματα που εν μπορούμεν να μεν σκεφτούμαστεν ως άνθρωποι, αλλά ούτε να δώκουμεν απάντηση. Πως εδημιουργήθηκεν ο κόσμος που ζούμεν; Υπήρχεν που πάντα ή εδημιουργήθηκεν σε κάποια φάση (τζαι τα θκυό ενδεχόμενα φαίνουνται αδιανόητα, λαλεί η Σοφία); Τζι αν έγινεν κάποτε μια έκρηξη ύλης, τζείνη η ύλη πόθεν ήρτεν; Τζαι ποια εν η φύση του ανθρώπου; Είμαστεν μόνο σώμα, μόνο ψυχή ή και τα δύο; Τζι αν έχουμε τζαι σώμαν τζαι ψυχή (όχι ψυχή, αλλά νου εννά ελάλεν ένας ψυχολόγος σήμερα) πως τούτα τα θκυό αλληλεπιδρούν; Πως που κάτι φυσικό, όπως τους νευρώνες του εγκεφάλου έσιεις κάτι νοητικό, τες σκέψεις; Τζαι ποια εν η αλήθκεια; Τούτον που μας λαλούν τα μμάθκια μας ή τούτον που μας λαλεί ο νους μας; Υπάρχει άραγες αλήθκεια;

Απαντήσεις εν έχω, ούτε τζι εσείς φαντάζομαι, αλλά αν μαθαίνεις έναν πράμαν που τούτον το βιβλίον εν ότι οι ερωτήσεις μερικές φορές εν πιο σημαντικές που τες απαντήσεις.